Praatplaat 'Zone van naaste ontwikkeling' - Onderwijskunde, leren, flow en scaffolding

De optimale zone om te leren

Wanneer leer je nou écht? Niet als je altijd maar dingen doet die je al kunt. En ook niet als je zonder enige instructie voor de haaien wordt gegooid.

Die zone waarin je leert, je jezelf ontwikkelt, wordt de Zone van Naaste Ontwikkeling genoemd. Dit concept is van Lev Vygotsky. In die zone ben je bezig met opdrachten of projecten waarvoor je een beetje op je tenen moet gaan staan. Die je zonder begeleiding nog niet kunt volbrengen, maar wel met de juiste instructies en feedback van iemand die al verder is. In de theorie van Vygotsky wordt dat de More Knowledgeable Other genoemd.

Zit je precies in die zone van naaste ontwikkeling, dan is het leren leuk. Een uitdaging. Met de juiste randvoorwaarden kun je zelfs in die heerlijke staat van Flow belanden. Dat concept is van Mihály Csíkszentmihályi, en beschrijft een toestand waarin je zo opgaat in wat je aan het doen bent, dat je jezelf, tijd en ruimte compleet vergeet. 

Maar let op: ga je te water in een gebied dat mijlenver afligt van je zone van actuele ontwikkeling (dat wat je nú kunt)? Grote kans dat je dan óf in de paniek schiet, of compleet verlamt: dit kan ik nooit! Dit is véél te moeilijk! Gefeliciteerd: je bent zojuist in de verraderlijke wateren van de frustratiezone beland.

Voor wie is deze praatplaat?

Deze praatplaat is voor iedereen die bezig is met onderwijs, leren en pedagogiek, als een kapstok om de theorieën verder te verdiepen.

Beschikbare formaten

Je kunt dit invulblad in verschillende vormen aanschaffen:

• Download pdf-bestand - A3-formaat. Ook te printen op A4*.
• Koop een fysiek A3-papier- stevig wit papier.

* Een A3-pdf kun je ook printen op een A4-papier in een 'gewone' A4-printer. Als je gaat printen kies je bij de instellingen voor 'passend aan papierformaat', of een vergelijkbare keuze. Bij elke printer zijn de woorden net anders. Omdat A3 en A4 dezelfde verhoudingen hebben, zal de A3-pdf perfect passen op een A4-papier. Alles wordt natuurlijk wel een stuk kleiner, ik heb de plaat ontworpen voor A3.